Historia Kyokushin jest w dużej mierze historią życia jego twórcy – Masutatsu Oyamy (1923–1994), nazywanego przez uczniów Sōsai („założyciel, przewodniczący”). Wcześniejsze dzieje karate – od Okinawy po Funakoshiego – opisujemy na stronie Historia karate.
O życiu Oyamy wiemy w dużej części z jego własnych książek i wspomnień, a później z mangi i filmów, które wiele do tej historii dodały. Poniżej podajemy to, co powtarza się w źródłach, a opowieści trudne do sprawdzenia oznaczamy jako przekazy.
Młodość i nauka
Oyama urodził się 27 lipca 1923 roku w Korei, jako Choi Yeong-eui. Jako dziecko poznawał chińskie i koreańskie sztuki walki. Jako nastolatek wyjechał do Japonii, gdzie w Tokio zaczął trenować karate u Gichina Funakoshiego. Potem przeszedł do stylu Gōjū-ryū – uczył go rodak, So Nei-chu. Z Gōjū-ryū pochodzą do dziś obecne w Kyokushin kata Sanchin i Tenshō oraz praca z oddechem.
Ważnym wzorem był dla niego Miyamoto Musashi, legendarny XVII-wieczny szermierz. Oyama zaczytywał się w powieści Musashi Eijiego Yoshikawy i poznał jej autora osobiście.
Trening w górach
Pod koniec lat 40. Oyama postanowił odosobnić się w górach i całkowicie poświęcić treningowi. Najpierw wyjechał na górę Minobu – tam, gdzie według tradycji ćwiczył Musashi – a potem na górę Kiyosumi w prefekturze Chiba, gdzie spędził ponad rok (źródła podają od 14 do 18 miesięcy). Według jego relacji trenował od świtu do nocy: biegał po górach, uderzał gołymi rękami w drzewa i kamienie, ćwiczył pod lodowatym wodospadem, medytował i czytał o dawnych mistrzach.
Po powrocie zasłynął pokazami siły: łamaniem desek, dachówek i kamieni, ścinaniem szyjek butelek kantem dłoni, a według przekazów także walkami z bykami. W latach 50. pokazywał karate w Stanach Zjednoczonych i innych krajach, co rozsławiło go poza Japonią. Według przekazów przeszedł też kumite ze stu przeciwnikami (hyakunin kumite) – walki jedna po drugiej, bez przerwy. Ta próba do dziś jest w Kyokushin najwyższym sprawdzianem wytrzymałości.
Narodziny Kyokushin
W 1953 roku Oyama otworzył w Tokio pierwsze dojo, a kilka lat później przeniósł je do większego pomieszczenia za uniwersytetem Rikkyō. Trening był tam wyjątkowo twardy: walczono w pełnym kontakcie, a każdy cios i kopnięcie miały być naprawdę skuteczne.
W 1964 roku otworzył Honbu, czyli centralne dojo w Tokio, i założył Międzynarodową Organizację Karate Kyokushinkaikan (IKO). Nazwę Kyokushin (極真) tłumaczy się jako „ostateczna prawda”, a kai to „stowarzyszenie”. W 1969 roku odbyły się pierwsze Otwarte Mistrzostwa Japonii, a w 1975 roku – pierwsze Otwarte Mistrzostwa Świata w Tokio, wygrane przez Katsuakiego Sato.
Kyokushin szybko rozprzestrzenił się na cały świat. Jego przepisy walki – pełny kontakt bez uderzeń rękami w głowę, nazywane knockdown karate – przejęło wiele innych stylów, a z Kyokushin wywodzi się wielu zawodników sportów walki, m.in. twórcy formuły K-1.
Masutatsu Oyama posiadał najwyższy stopień – 10 dan – i był autorem wielu książek o karate, m.in. What Is Karate? i This Is Karate. Zmarł 26 kwietnia 1994 roku w Tokio.
Kyokushin dziś
Po śmierci Oyamy organizacja podzieliła się na kilka niezależnych federacji – część z nich nadal używa nazwy IKO, inne działają pod nazwami m.in. Shinkyokushin czy Kyokushin-kan. Wszystkie odwołują się do dziedzictwa Sōsaia i zachowują jego styl, kata i przysięgę dojo.
Nasz klub należy do Kyokushin World Federation (KWF) – federacji opartej na demokratycznych zasadach, założonej przez uczniów Oyamy z Europy, m.in. Loeka Hollandera, który trenował w Honbu w latach 60. To KWF ustala m.in. wymagania na stopnie mistrzowskie (czarne pasy).
Kyokushin pozostaje jednym z najpopularniejszych stylów karate na świecie – trenują go setki tysięcy osób w ponad stu krajach, także w Polsce.